Rusland rijdt tijdens Olympische Spelen op (Xenon) gas

Rusland werd in eigen land winnaar van het medailleklassement. Onder andere bij het langlaufen was er sprake van een clean sweep. Maar de vraag rijst nu of deze prestaties volledig op eigen kracht zijn neergezet.
Russische sporters hebben tijdens zeker drie Olympische Spelen, inclusief de laatste in Sotsji, gebruikgemaakt van het edelgas xenon om hun prestaties op te vijzelen. Dit beweert de Duitse omroep WDR.

Belastende informatie 

In het programma Sport Inside maakte de WDR maandag melding van wat een nieuwe en voorlopig onvindbare generatie doping zou kunnen zijn.

Xenon, dat onder meer gebruikt wordt in koplampen van auto's, heeft volgens de WDR een prestatiebevorderende werking. Door het in te ademen kan een sporter de epo-productie van zijn lichaam stimuleren en zo meer rode bloedlichaampjes aanmaken. Hierdoor kunnen spieren makkelijker en langer belast worden. Onder andere bij langlaufen, schaatsen en shorttrack, ijshockey en zelfs voetbal zou het gas worden gebruikt.

Sport Inside stelt dat liefst 70 procent van de door Rusland gewonnen medailles bij de Spelen van 2004 (zomer) en 2006 (winter) mede aan het gas te danken zou zijn. Ook zouden de Russen zich de afgelopen weken bij de Winterspelen in Sotsji van Xenon hebben bediend.

De WDR zegt te beschikken over overheidsdocumenten die aantonen dat de Russische sport al ruim tien jaar xenon inzet. Het Atom-Med Centrum in Moskou zou sporters wegwijs maken in het gebruik van het gas. Het nationale sportministerie zou nauwe banden hebben met het onderzoeksinstituut, dat volgens zijn website samenwerkt met diverse sportbonden in het land. Xenon staat niet op de internationale antidopinglijst, maar het is sporters nadrukkelijk verboden hun bloed te manipuleren.

Niet op te sporen

Dopingcontroleurs kunnen voorlopig niets tegen de methode beginnen. Hoewel schommelingen in de bloedwaarden opvallen bij sporters die geregeld gecontroleerd worden via hun biologische paspoort, zijn edelgassen niet op te sporen met de geijkte testmethoden. 'Er blijven geen sporen van achter in bloed of urine', aldus dopingexpert Douwe de Boer.
Hij pleit daarom voor de invoering van een derde methode om op doping te controleren: ademanalyse

Maatregelen

Herman Ram, directeur van de Nederlandse Dopingautoriteit, denkt dat er op korte termijn maatregelen genomen worden over het deze vorm van manipuleren van sportprestaties.
“Het gas zelf is niet schadelijk”. "Het lijkt me uitgesloten dat Xenon niet op de dopinglijst gaat komen. Het staat niet op de lijst van verboden middelen. (...)_Door de anti-dopingwereld wordt het gas echter als uiterst ongewenst gezien": aldus Ram.

De dood of de gladiolen

Voor de vierde maal gaat de ambitieuze Brit van start in de Tour de France. De winnaar van vier klassiekers is al op jonge leeftijd naar Vlaanderen gekomen om het wielervak te leren en heet Tom Simpson. De wereldkampioen van 1965– en opvolger van Jan Janssen – is een meer dan modale wielrenner en wil nog één keer proberen te schitteren door de Tour te winnen.

Op 13 juli 1967 staat de gevreesde Mont Ventoux op het programma. Het is het jaar dat Raymond Poulidor, Lucien Aimar, Felice Gimondi, Balmanion en Jan Janssen vechten om de touroverwinning. Simpson staat 7e in het klassement.

De kilometers tot aan de beklimming verlopen rustig. Jimenez demarreert meteen aan de voet van de klim. De Spanjaard lijkt geen last te hebben van de hitte en de benauwde atmosfeer. Na Poulidor volgen ook gele truidrager Roger Pingeon,  Gimondi, Aimar, Janssen, Simpson, Balmanion, Letort en Castello.

Jimenez demarreert voor een tweede maal. Poulidor is de enige die mee kan. De groep breekt. Tom Simpson lost snel uit het eerste groepje. Tijdens de zeer warme (tot wel 42°C) dag krijgt de Engelsman het meer dan moeilijk. Hij kan toch al niet goed tegen hitte. En ademhalen is op de Ventoux nauwelijks mogelijk. Met een zwetend lijf en holle ogen probeert hij door te gaan.

Drie kilometer voor de top begint zijn fiets te zwabberen. Links en rechts word hij ingehaald. Hij zwalkt over de weg. Zijn blik staat op oneindig. Dan valt hij met een smak tegen het asfalt. "Get me on my bike, I want to go on, on, on" zegt hij nog stamelend. Met hulp van toeschouwers en de mechanicien wordt hij weer op de fiets gezet. Maar dan valt Simpson, 1.3 km voor de top, opnieuw. Hij ligt roerloos op de flanken van de Ventoux en bewusteloos word hij door omstanders beademd. De tourarts, die geen echte dokter is, maar fysiotherapeut heeft niet de juiste spullen en kan weinig uitrichten. Uiteindelijk wordt hij per helikopter naar het ziekenhuis in Avignon gevlogen. Terwijl Jan Janssen de etappe wint, is de medische hulp te laat en overlijdt Simpson onderweg.

De ploeggenoot en vriend van de Brit, Barry Hoban mocht de volgende dag - huilend - de rit winnen. Hoban, zal het prijzengeld doneren aan de vrouw van Simpson en later zelfs met haar trouwen. Ook de Tour ging verder, want zij wacht op niemand. Toenmalig Tour-directeur Felix Lévitan werd zwaar bekritiseerd wegens het uitzetten van een te zwaar parcours. Later werden echter vier ongebruikte ampullen in het shirt van Simpson gevonden, waarvan er één amfetamine bevatte. Simpson zou zijn overleden aan een combinatie van hitte en uitputting. Wat later bekend werd is dat ook een darminfectie, die opspeelde aan de start van de Tour een rol zou kunnen spelen.
De Engelsman uit Durham county stond te boek als een ultieme doorzetter en vechter. De combinatie van deze eigenschappen, de hitte, uitputting, darminfectie en het gebruik van amfetamine, werd hem fataal. Dat hij "verkeerde spullen" had geslikt werd aangetoond. Niet per se dat dit de hoofd doodsoorzaak zou zijn. De euforische staat die amfetamine gebruik veroorzaakt heeft Simpson zijn grenzen laten vervagen.

De dood van Simpson zorgde voor aangescherpte dopingcontroles tijdens de Ronde van Frankrijk. Toen al werd duidelijk hoe zwaar de sport is en hoe diep doping geworteld is in het wielerpeloton.
Als waarschuwing tegen gevolgen van doping in de sport wordt een gedenkmonument neergezet op de plaats waar Simpson op de Ventoux afscheid nam van het leven. De jaren er na komen de renners steevast langs het monument om nog eenmaal afscheid te nemen van Tom. Om na te gedenken en na te denken. Totaal afscheid van doping is er (nog) niet.

naschrift: 1 jaar later (juli 2013)
enkele maanden na publicatie van dit bericht zal Lance Armstrong - net als vele anderen - bekennen stelselmatig doping te hebben gebruikt. De bekendheid over, aversie tegen en controle van doping neemt snel toe.